Merak konusu olan ise bu kadar hızlı çıkan girişimden kaçının 1-2 yıl gibi bir süre sonra hala ayakta kalabileceği. Benim görüşüm de çoğunluk gibi, en iyi reklamı yapıp en iyi satışı yapabilenin diğerlerini zamanla piyasadan eleyeceği yönünde. Buna ek olarak, grup alışverişinin toplumun belli (niş) kesimleri için özelleştirilebileceğini de düşünüyorum. Örneğin, sporcular için grup fırsatları yaratan siteler, eğitimler için grup fırsatları yaratan siteler zamanla ortaya çıkabilir. Zamanla pazarı ele geçirecek siteler, diğerlerini bünyelerine katıp yollarına devam edebilirler. Sonucu zaman gösterecek. Şimdilik aşağıdaki istatistikler pazarın büyüklüğü hakkında biraz bilgi verecektir.

Yukarıdaki tabloda ise işte bu yeni girişimlere ve TL cinsinden pazar hacmine dair istatistikler var. (Kaynak: Altan Tanrıverdi)

Elbette bu rekabetten en çok müşteri yararlanıyor olacak. İşte bu noktada güzel bir fikirle “grup alışverişi sitelerini topluca takip edebileceğiniz siteler” yani grup alışveriş aggregator’ları ortaya çıkmaya başladı. GrupGuru ile yapılan girişi zamanla Fırs.at ve Fırsat Bu Fırsat girişimleri takip etti. Ben de bu projeler ve pazarın geleceği hakkında GrupGuru‘nun ortağı Sarp Erdağ ile kısa bir röportaj yaptım.Sarp Erdağ ve Sarp Centel girişimi olan GrupGuru hakkındaki söyleşi:

Merhaba Sarp Bey. GrupGuru hayırlı olsun. Projenin güzel bir adı var. Bu adı kim buldu?

Merhaba Alp. Projenin adının güzel olduğunu düşünenler de var, ilk başta anlamayıp “o ne biçim isimmiş” diyenler de Grup Alışverişi olayının “Guru“su olan kişiler tarafından kullanılmasını umduğum bu proje için ad ararken, bir gün iş dönüşü yolda aklıma geliverdi ve fazla üzerinde düşünmeden servisimizi böyle adlandırdık

Grup alışverişi sitelerini listeleyen ilk projeyi siz yaptınız. Fikir kimden çıktı?

Aslına bakarsan fikir ilk olarak sevgili Deniz Oktar’dan çıktı. Deniz bu alandaki fırsatı bizden daha önce görmüş olacak ki durum bizim kafamıza henüz dank etmemişken FriendFeed üzerinde Grup Alışveriş sitelerini “aggregate” eden bir sitenin çok yararlı olacağını söyleyen bir yazı yazmıştı. “Önemli olan fikri bulmak değil, gerçekleştirmek” mottosundan yola çıkarak kolları sıvadık

Türkiye’de bir anda patlayan bu grup alışverişi girişimlerini ve bu pazarın geleceğini siz nasıl değerlendiriyorsunuz?

Bu konuda tıpkı bir zamanlar patlayan Private Shopping alanında da olduğu gibi bir süre sonra duraklama yaşanacağını düşünüyoruz. Yani işini iyi yapan ve diğerlerine göre daha çok tercih edilen grup alışveriş siteleri ayakta kalacak ve onlar kadar başarılı olmayanlar elenecek.

Şimdilik bir gelir modeliniz var mı, yakın gelecekte proje ile ilgili planlarınız neler?

Gelir modelimiz şu anda Grup Alışveriş sitelerinin referral programları üzerine dayanıyor. İleride, daha çok takipçi kazandığımızda ve daha fazla potansiyel müşteri dağıtmaya başladığımızda bu sitelerle bir CPA anlaşması yapabiliriz.

Sizin yeni açılan bu grup satın alma siteleri arasından “en büyük dilimi alır” dediğiniz hangisi?

Şu anda en iyilerin Grupanya ve ŞehirFırsatı olduğunu düşünüyoruz. Referral sistemi açısından da bizimle en iyi çalışan Grupanya. Yarışa yeni katılan Markapon’un da önümüzdeki günlerde daha güçleneceğini düşünüyoruz.

Biraz da geliştirici açısından bakacak olursak, sakıncası yoksa bu projeyi geliştirmeniz ne kadar süre aldı? Hangi teknolojileri kullanıyorsunuz?

Projeyi geliştirmeye lansmandan tam 2 gün önce başladık. Bir haftasonu adaşım Sarp Centel ile kafamıza göre seçtiğimiz bir Starbucks’da toplam 10 saatimizi harcamamız yeterli oldu. Teknoloji olarak Google AppEngine üzerinde Python ve UI için jquery framework’ünü kullandık.

Galiba barındırma için Google App Engine kullanıyorsunuz. Gelecekte de burada projenizi barındırmayı düşünüyor musunuz?

Google App Engine kullanmamız, Türkiye’deki Google IP yasaklamaları yüzünden başımızı çok ağrıttı. Halen sitemize bazı IP ler üzerinden girilemeyebiliyor ve bunun önüne geçmek için ilginç taklalar atıyoruz AppEngine çok güçlü ve bir o kadar da kolay kullanımı olan bir platform, eğer Google yasaklamaları daha kötüye gitmezse tercihlerimizi değiştirmeyi düşünmüyoruz.

Röportaj için teşekkürler

Görünen o ki hem grup alışverişi modelini işleten girişimler, hem de bu fırsatları listeleyen girişimler kısa zamanda sayılarını artıracaklar. Let the clone wars begin.

Kaynaklar: Fırat Demirel, Erhan Erdoğan, Sinan Afra. [fotoğraf]

Hata 1: Web 2.0′ı yanlış anlamak

Web 2.0, Web 3.0, Web x.0… ne olduğu hiç fark etmez. Öncelikle metodolojiden ziyade trendin felsefesiyle ilgilenmelisiniz. Fiziksel özellikler çabuk değişir fakat bir trendi ayakta tutan insanların zihniyetidir, kullanıcı alışkanlıklarıdır. Örneğin Web 2.0 dendiğinde akla gelen şeyler aşağı yukarı şunlardı:

• İçeriği kullanıcı üretecek
• Güzel bir logo olacak, logonun aşağıya doğru ters ayna görüntüsü olacak
• Kullanıcılarla iletişim kutucukları pop-up şeklinde açılacak
• Renkli container’ların ve kutucukların köşeleri yuvarlak olacak
• 10pt-12pt gibi ufak yazılar kullanmak yerine daha kısa öz ve rahat okunabilen yazılar.
• İçerik etiketleme, içeriğin diğer kullanıcılarla paylaşımı (sosyal ağ mantığı)
• Sayfa baştan yüklenmeden değişen dinamik içerikler (Ajax)
• Her web servisinin bir blog’u olacak. Blog olmasa bile çeşitli konularda RSS sağlanacak.

Bu tip bir çok web 2.0 karakteristiği mySchoolog’da oldukça güzel bir şekilde uygulanıyordu. Fakat kullanıcıların %90′ının umrunda olmayan şeyler bunlar. Kullanıcı alışkanlıklarını kazanabilen, basitliği ve yüzeyselliği sağlayabilen siteler rakiplerine göre maça önde başlıyorlar. Önemli olan teknik altyapı veya ufak detaylar değil, kullanıcının sistemi niye kullanması gerektiğidir, sistemin uygulanabilirliğidir (fizibilitesidir).

Her şeyden önce uygulanabilir ve tutacak fikri bulmak oldukça önemli.

Hata 2: Az bilgiyle çok iş yapmak

Dönüp mySchoolog yazılımının kaynak kodlarına baktığımda kendim bile anlayamadığım bir sistem mevcut. Öncelikle sistemi kodlayacak yazılımcı(lar)ın kullanacakları programlama diline, veritabanı teknolojilerine hakim olmaları gerek. Yazılımcı, programlama dilinin design pattern’larını (tasarım örüntüleri – arayüz tasarımı ile ilgili bir konu değildir) iyi bilmeli ve piyasadaki en kullanışlı ve proje sürecinde en uygun adaptasyonu sağlayabilecek framework’leri kullanmalıdır. Kullandığı dilde piyasadaki en son gelişmeleri bilmelidir.

Örneğin ben yarım yamalak PHP bilgimle ve MySQL kullanımımla bir sistem ortaya çıkarmıştım fakat sonradan bir çok test yapmak zorunda kaldım. Kimi bug’ı kendim buldum, kimilerini de kullanıcı bildirimleri sayesinde öğrendim. Fakat yazdığım uygulama 10,000 kullanıcıda şimdiye kadar sorun çıkarmasa da aynı anda sitede gezen 50 kişi belki de kaos olacaktı. Bu yüzden eğer altyapı kodlanacaksa işin eri birinin bunu yapması gerek.

Arayüz tasarımı konusu ise başlı başına bir bela idi. Oturup uzman olmadığım XHTML, CSS, JavaScript gibi konularda bir şeyler öğrenmeye çalışarak bir arayüz çıkardım. Hala kendi yaptığım arayüzü (duygusal bağlarımdan ötürü) seviyorum, fakat bir çok tasarımcıya göre tam bir felaket. Birkaç görüntü atraksiyonu yapabilmek için harcadığım o kadar zamanın bugün bana kattığı bilgi açısından boşa gitmediğini düşünüyorum. Ben javascript kütüphanesi olarak prototype+script.aculo.us kullanıyordum fakat bugün jQuery’e eklenen ufak tefek eklentiler benim saatler verip yaptığım ve bug içeren şeyleri neredeyse sorunsuz olarak sunuyolar. Belki de o zaman jQuery’den haberdar değildim, piyasayı iyi araştırmamışım bu benim hatam. Arayüz işini de konuyu bilen yapmalıdır.

Hata 3: Kullanıcılar Servisinizi Terk Etmek İsteyebilir

Koymayı üşendiğim bir “üyeliğimi iptal et” özelliği yüzünden bu güne kadar 100 tane üyeliği e-posta üzerinden ulaşan kişilerin istekleri üzerine manual olarak (elle) sildiğimi biliyorum. Bu tip standart özellikler servisinizde bulunmalıdır.

Doğru 1: Çok dilli web siteleri

Eğer içerik sunuyorsanız içeriği birden fazla dilde sunmak çok akılcı olmayabilir fakat bir web servisiniz varsa ve piyasada rakipleriniz bulunuyorsa “multilingual” özelliğini sunmak çok zor değildir.

mySchoolog arayüzü bugün 18 dile tamamen çevrildi. Bu konunun detaylarına ileride gireceğim. Fakat buradaki handikap, çok dilli sitelerde iletişim formundan size ulaşan İtalyan ve Fransız’a nasıl cevap vereceğiniz konusu.

Eğer sitenizde birden fazla bayrak dalgalanıyorsa gönüllü çevirmenler kendi ülkelerinin bayrağını da orada görmek için size başvuruyor olacaklardır.

Doğru 2: Yeni web sitelerinin tanıtımını yapmak

Eğer siteniz kalıcı olmasa bile ilk açıldığı zamanlarda günde 2,000-3,000 kişiyi ağırlamak çok kolay olacaktır. Eğer Türkçe bir “web mashup” ortaya çıkardıysanız, bunu bildirgec.org (yazı yollayarak), webrazzi (mail atarak) sitelerine bildirebilirsiniz ve bu büyük sitelerden içerik alan bir çok site olduğundan yayılarak gidecektir. Bunun yanında teknoloji bloglarının sahipleri ile görüşerek sizin servisiniz hakkında bir inceleme (review) yazmalarının sizi mutlu edeceğini söylerseniz güzel bir tanıtım yaparsınız.

Eğer mashup’ınız yabancı dile sahipse, go2web2.0, killerstartups, programmableweb, startupsearch vs. bir çok siteye yollayabilirsiniz. Listenin kalanına mySchoolog’un hakkında->basında mySchoolog sayfası altından ulaşabilirsiniz. Çok iddialıysanız readwriteweb, techcrunch bloglarına da mashup’unuzu gönderebilirsiniz fakat biraz torpil işlediğini söylemek doğru olacaktır

Eğer çok dilde tanıtım yapıyorsanız bu da demek oluyor ki o dillerdeki teknoloji sitelerinde haberiniz aslında neredeyse hazırdır. Çevirmenleriniz aracılığıyla veya teknoloji topluluklarına sızarak tanıtımınızı yaptırabilirsiniz. Gerilla pazarlama yöntemi gibi…

Doğru 3: İletişim sayfası koymak

İletişim sayfaları kullanıcılar tarafından oldukça yoğun kullanılır. Fakat iletişim bölümünde kullanıcı mesajını yollarken bir konu da seçmesi doğru olacaktır. Örn. Reklam ve Sponsorluk, Soru ve Şikayetler, Görüşler ve Öneriler, Diğer.

İletişim formları sitenizi beğenen ve size fayda sağlamak isteyen kullanıcılar için en güzel iletişim kaynağı. Ben mySchoolog hakkında bir çok bug bildirimini, gönüllü çevirmenlik isteğini, hatta satınalma isteklerini bu kanal üzerinden aldım. Bugün uygulanmayı bekleyen 150+ önerinin de tek sahibi kullanıcılar.

Doğru 4: Uygun barındırma hizmetini seçin

Ben mySchoolog’da ve tüm diğer sitelerimde Dreamhost kullanıyorum. Yıllık 120$ fakat bir çok sitemi rahat bir şekilde götürüyor. Dreamhost’un sunduğu GB’larca alan ve TB’larca band genişliği sayesinde mySchoolog içinde kullanıcı başına 200 MB depolama alanı vermekte hiçbir sakınca görmedim. Bir çok kullanıcı da servisi aslında bu amaçla aktif olarak kullanıyor. İyi bir hosting firması sorunlarınızı en kısa sürede çözecektir ve çeşitli altyapı imkanlarını sizlere sağlayacaktır.

Hata 4: Servisi satamamak ve geliştirmeyi durdurmak

Açık konuşmak gerekirse, web sektörünün önde gelen firmaları dahil, birkaç firma mySchoolog’u satın almak için iletişime geçmişlerdi. Fakat ben çocuğum gibi sahiplendiğim ve birkaç bin TL için bana katacağı itibardan vazgeçmemek adına satmayı istememiştim. Dönüp baktığımda yanıldığımı anlıyorum. Bir servisin gideceği yeri göremiyorsanız ve ciddi gelecek planlarınız yok ise “exit” yapmanın tam zamanıdır. Zaten o zamanlardan sonra geliştirmeyi durdurdum ve çok çok ciddi bug’lar dışında kaynak kodunu yıllardır hiç değiştirmedim, geliştirmedim. Aslında planım Facebook okul bazlı çalışırken yakında bir API çıkarması ve sistemi ona entegre edip okul ağlarında paylaşımı sağlamaktı. Ne yazık ki bu hiçbir zaman olmadı ve ben de yanlış bir kaynağa ümit bağladığımı sonralarda anladım.

Aslında kendim sıfırdan okullara sosyal ağ yaratıp bunu o şekilde açabilirmişim. Bir çok ülkedeki öğretmenlerden, okul müdürlerinden bu yönde istekler aldım. Para verebileceklerini söyleyenler de oldu, fakat benim içimden gelmediği için hiç biriyle uğraşmak istemedim.

Doğru 5: Takım çalışması

Ufak projelerde takım çalışması yapmanın, kolaborasyonu artırmaktan ziyade performansı düşüreceğine inanmışımdır. Bu projede benim gibi altyapıyı kodlayabilecek bir arkadaşım olduğunu düşünmediğimden ve arayüzü de tamamen kendi isteklerime göre şekillendirmeyi arzuladığımdan hiçbir geliştirici ile ortak çalışmadım.

Fakat bugün hakkında sayfasından görüleceği üzere yaklaşık 20 kişilik bir takımımız var ve 19 kişisi diğer dillere çeviren arkadaşlardan oluşuyor. Aralarında 40 yaşın üstünde insanlar da var, 15 yaşında gençler de var. Hepsi de farklı ülkelerden ve onları bulmam ve gönüllü çalışmaya ikna etmem zor olmadı. Bugün hala çevirisini yaptıkları projenin reklamını yapıyorlar ve onu övüyorlar. İnsanlara projenizi sahiplenme duygusunu kazandırdığınızda bir çok başarının yolu açıktır. Bugün hala çeviri ekibindeki arkadaşlarla irtibatım var ve denk geldikçe internet üzerinden konuşuyoruz.

Bu arada Romanya’daki yarışmaya gittiğimizde aynı yarışmada Rumence çevirimizi yapan arkadaş da yarışmacı olarak bulunuyordu. Açıkçası yarışmada Rumence olması jürinin çok ilgisini çekmişti ve belki de altın madalyayı bu yüzden kazanmış bile olabiliriz Ufak iletişim çabaları büyük faydalar sağlayabiliyor. Sadece kontaktları bulmak için çaba sarf etmek gerek.

Hikayenin Sonu

mySchoolog vaktine göre güzel bir fikirdi fakat uygulanabilirliği yoktu. Buna rağmen adımın tanınırlığını artırmakla beraber benim ilk ciddi projem olarak CV’me girdi. Bugün, ben yıllar önce bunu yaptım, demekten mutluluk duyuyorum. mySchoolog, 2007 yılında Romanya’daki 5. InfoMatrix yarışmasında Programlama kategorisinde masaüstü yazılım olan bütün rakiplerini eleyip bir “web” programlama projesi olarak altın madalya aldı. 10,000′den fazla üyesi var ve çoğu yabancılardan oluşuyor. Sadık bir kullanıcı kitlesi var ama bütünün sadece küçük bir parçasını oluşturuyorlar. Planım, mySchoolog’u birkaç sene daha açık tutmak yönünde

• Webrazzi: Türk web girişimleri ve internet pazarından gelişmeler, dünya pazarından güzel haberler.
• Farketing: Pazarlama üzerine kısa kısa düşünceler.
• Uğur Özmen: İş hayatı ve başka bir kaç konu üzerine güzel yazılar.
• xkcd: Geek işi hoş karikatürler.
• Turkcell Blog: Turkcell’in resmi şirket blogu.
• Eatliver: Komik resimler ehehe.
• The Next Web Türkiye: Webrazzi gibi ama bazen daha farklı hoş piyasa haberleri.
• Fikir Bulutu: Bazen güzel fikirler hakkında yazılar.
• Erhan Erdoğan: Sosyal medya ve web piyasasına dair incelemeler, öngörüler.
• mObsession: Mobil dünya üzerine güzel yazılar.

Bunlar dışında Güneşin Tam İçinde, Fikir Atölyesi, Nahnu, Bobiler de güzel rss feed’lerine sahip kültürel yanınızı geliştiren zaman geçirgeçleri Aslında çok da düzenli blog okumadığımı fark ettim.

• Base Teknoloji: Güzel makaleler geliyor arada, keşke daha sık yazılsa.
• İleriSeviye Blog: Emre Sevinç tarafından tutulan güzel bir blog. NLP ve open source hakkında güzel şeyler çıkabiliyor.
• Android Developers Blog: Android platformundan ve yeni SDK’lardan haberler.
• Google Research Blog: Google’ın Computer Science disiplinlerine katkıda bulunduğu alanlar ve çıkardığı paper’lar hakkında ufak yazılar.
• Google Code Blog: Her developer’ın takip etmesi gereken, Google API’ları ve developer tool’ları hakkında haberler.
• Invalid Opcode: Orta yaşa yaklaşmış bir fizikçi abimiz tarafından yazılıyor. Daha düne kadar eleştiri ve yorumlara kapalıydı. Şimdi açılmış daha interaktif, daha iyi olmuş. Güzel makalelere ve projelere linkler verilebiliyor.
• Karalamalar: Emre Erkan’dan güzel bir blog. Kulak dolgunluğu edinilebilir.
• Bulutlararası: Cloud computing ile çok ilgisi yok ama piyasadan güzel gelişmeler bildiren bir blog.
• Scripting News: RSS’nin ve podcast’in mucidi Dave Winer’dan güzel sohbetler.
• InfoQ: Üye olup istediğiniz konularla ilgili feed’ler alabiliyorsunuz. Yazılım süreçleri ve enterprise konular içeren bir blog.
• High Scalability: Ölçeklenebilirlik üzerine güzel bir blog. Sık ve güzel yazılar yazılıyor.
• Bilal Akçay:  Kulak dolgunluğu.
• Derin Deli Mavi: Yazanıyla (bluekid) henüz tanışmadığım ama tez zamanda tanışmak istediğim bir blog. Computer Vision ve AI üzerine güzel yazılar, makaleler, projeler yazılıyor. Okunası…
• Facebook Engineering’s Facebook Notes: Facebook’un development blogu desek yeridir belki de. Güzel optimizasyon teknikleri düşüyor.
• Abhi’s Weblog: Hindistanlı bir kardeşimizden PHP ve Memcached üzerine güzel yazılar.
• Bilgisayar Kavramları: Her eve lazım, algoritmalar, trickler, süper şeyler blogu. Sadi Evren Şeker tarafından yazılıyor. Öğrenecek çok şey olduğunu hatırlatan 800+ yazıya sahip ciddi bir blog. Hep yazılsın, hiç kapanmasın.
• void page: Nurettin Onur’un blogu. Kulak dolgunluğu olsun diye okumak gerek.

Ek olarak Burcu Doğan (Observed), Hüseyin Mert, Ahmet Kakıcı, Coding Horror takip etmekte de yarar var. Atladığım varsa kimse kusura bakmasın

Sizlerin de önerilerini duymak isterim. Sizler bunlara benzer hangi blogları takip ediyorsunuz?

Not: Resim “Coder girl” şarkısının klibinden. İzlemek için tıklayın.

• Kesinlikle taraflı bir haber anlayışları var. Hadi Özışık beyin her ne kadar açık görüşlü biri olduğu çeşitli mecralarda tartışıladursun, başında bulunduğu gazete, halkın IQ seviyesi 35-40′ı aşmayan kesimine yönelik hazırlanan “kutsal kitaba küfür eden kızın ibretlik sonu”, bobiler.org‘dan (ç)aldıkları resimleri “ehe çok komik” tavırlarıyla fotoğraf galerilerinde yayınlayan saçma sapan bir (haber portalı demeye ağzım varamıyor) site.
• Reklamverenlere sahte rakamlar sunuyorlar, dakikada bir açık tuttuğunuz sayfalar yenileniyor. 12 yaşında gençlerin sitelerinde uyguladığı bir yöntem belki de.
• Editöryal ekip Türkçe bilmiyor! Editöryal demeyelim ona kontrolcü diyelim çünkü onbinlerce kişinin okuyacağı bir yazıdaki imla ve yazım hatalarını düzeltecek kadar Türkçe bilmiyorlar. İmla hatalarıyla dolu başlığa sahip bir haber gün boyu manşet kalabiliyor.
• Reklam fışkırıyor. Ana sayfasına girdiğinizde %70 ihtimalle tam ekran reklamla karşılaşırsınız ve 8 saniye sonra sizi ana sayfaya yönlendirir. Ana sayfaya girdiğinizde çeşitli firmaların verdiği reklamlar sayfanın %60‘ını kaplıyor. Üstelik Flash reklamlar Firefox’ta sayfanın üstünü kapatıyor ve linklere tıklamanıza engel oluyor.
• Haber sitesi mi mi reklam panosu mu? Elbette reklam panosu. Sadece bir haberin sayfasındaki “diğer haberler” başlığını size göstermek istiyorum: Listenenen %80′i içinde markaların reklamları (web site adresleri dahil) bulunuyor. Üstelik bunu “ekonomi haberleri” diye yayınlıyor olsalar bile ekonomik bir açıklama olabilirdi fakat onlar sadece ürün reklamları yayınlamayı uygun görüyor olmalılar. (“bu konutlarda herşey var” başlığını işaretlemeyi unutmuşum, ayrıca imla hatasını da göz ardı etmeyiniz) İçeriğinde pegasus, monster.com, bankalar vb. bir çok firmanın kendinizi sokakta yürüyormuş gibi hissettiren reklamları. Örneğin, Pizza Hut’ın satılması haberi ekonomi kısmında incelenebilir ama ana sayfada çıkan 4 manşetin ikisi sol sütundaki işaretli ilk iki haber. Bu da bize haber sitesi değil, reklam panosu olduğunu ispatlamış oldu.Bir kavramı hatırlatmakta fayda var. Türkiye ve halkı kesinlikle iyiyi hak etmiyor, çünkü daha kötüsünü hak ediyor. Bütün bu manşet anlayışı, üç kağıtçılıklar ve özensizlik aynen sizi yansıtıyor, halkımızı yansıtıyor.
• Teşekkürler İnternethaber.

Kendini “İnternet medyası” ilan eden, üstüne “bize yasa çıkarın” diyen bu sahteciliğe ne basın kartı verilmeli, ne (kendilerine taktıkları dışında) bir ünvan.

Dipnot: 2 yıldır haber yorumlarında yorum yazan kişinin adıyla yorumun başlığı arasına bir karakter boşluk koyamayan geliştiriciler, internethaber logosu çalınmasın diye (sanki çalıp ne yapılabilirse artık?) overlay 1*1 piksellik boş resim koymuşlar. Komik

Digg‘in sahip olduğu büyük sosyal imleme potansiyeli ile stumbleupon gibi tavsiye motoru (recommendation engine) yapılabileceğini akıl eden geliştiriciler bu servisi çıkarma ihtiyacı duymuşlar. Adı da diggstr. StumbleUpon gibi henüz bir toolbar’ı yok ve ayarlarınızı üyelik ile tutan bir sisteme de sahip değil. Sadece “digg it” yaparak beğendiğiniz bağlantıları saklayabiliyorsunuz. Bunun yanında kaynak olarak digg’i kullanığı için ve digg’de daha çok  stuff değil story tabanlı olduğundan önerilen siteler geneldeblog yazıları, haberler vb. oluyor.

Benim diggstr’e (aynı zamanda iframe ile çalışan diğer recommendation sistemlerine) önerim şu olurdu: Kullanıcılar yeni siteler keşfederlerken üstteki sabit frame’de gelecek sonraki sitenin başlığı gösterilebilir ve kullanıcının sonraki siteyi önceden başlığına bakarak beğenmemesi durumunda o site atlanarak sonraki önerinin getirilmesi sağlanabilir.

Sistemin resmi olarak digg firması ile bir ilgisi yok, sadece onların sağladığı web servislerini kullanıyorlar ve imleme işini de digg’e yönlendiriyorlar. İlk etapta öneri motorunu da sistemi de başarılı bulmadığımı belirterek StumbleUpon’a selam ederim Bu arada geçenlerde duydum, belki işinize yarayabilir, StumbleUpon’da sadece Türkçe siteleri de keşfedebileceğiniz bir ayar mevcutmuş. (fakat Türkçe başlıklı siteleri kaydederken karakter problemleri olduğunu hatırlatmakta yarar var.)

*StumbleUpon’da takip ettiğim kategoriler: computer science, computer security, computers, programming, self improvement, science, internet, java, operating systems, instant messaging, databases, php, web development.

Bu yazımda 3 Eylül 2009′da açtığım fakat blogumdan tanıtımını yapmadığım, FriendFeed sosyal ağı için geliştirdiğim 3. parti uygulamayı tanıtmış olacağım.

FFSPY Nedir?

FriendFeed kullanıcısı olan kimselerin sisteme abone oldukları takdirde belirli periyotlarla e-posta adreslerine, FriendFeed hesaplarını takip etmeyi bırakan kişilerin isimlerini yollayan bir servis.

Evet sürekli Facebook’ta görüyorduk “seni kim arkadaşlıktan çıkarmış” uygulaması adı altındaki fake ve kullanıcı verisi toplayan uygulamaları. En azından bu uygulamayı yaparken aramızda bulunan bu tip takip edilme/edilmeme durumlarını önemseyen veya paranoyak olan arkadaşlara faydamız olur diye düşündüm.

Aslına bakıldığında sadece bu tip durumlar için işe yaramıyor. FriendFeed’den sizi takip eden biri sizi blockladığında (engellediğinde) e-posta adresinize yine de “bu kişi sizi takip etmeyi bıraktı” e-postası alıyorsunuz ve profiline gittiğinizde “kişinin feed’i özel” yazısını gördükten aynı profil sayfasına logout olduktan (çıkış yaptıktan) sonra açıldığını görünce olayı anlamış oluyorsunuz.

Bunun yanında bazı karaktersiz arkadaşlar binlerce kişiyi takip edip 700-1000 gibi bir takipçi sayısına ulaştıktan sonra tüm aboneliklerini kaldırıp 30 kişiye abone oluyorlar. Sonra 30/1000 gibi bir orani yakaladiklarinda cool göründüklerini sanıyorlar Kişiliksiz tespiti için bire bir.

Bunu en çok yapan da aslında site/firma reklamı yapmak için friendfeed’e hesap açan şirketler ve site sahipleri olduğunu bizzat gözlemledim.

FFSPY nasıl kullanılır?

Öncelikle arayüzü aceleden sadece ingilizce hazırlayabilmek beni de üzdü ama şunu bilmekte fayda var ki kullanıcıların çoğu yabancı ülkelerden. FriendFeed hesabınız var ise ffspy.com adresine giriyorsunuz ve üzerinde “Sign in with FriendFeed” yazan mavi düğmeye tıklayın. Daha sonra e-posta adresinizi yazıp size ne kadar sıklıkla e-posta gönderileceğini seçiyorsunuz ve “Start!”a bastıktan sonra eğer biri sizi takipten çıkarırsa belirlediğiniz periyodun sonunda e-posta adresinize bir rapor gönderilmiş olacak. Sonradan ffspy’ı kullanmayı bırakmak isterseniz yine giriş yapıp “stop spying” dğümesine tıklamalısınız. Tamamen ücretsiz.

FFSPY 3 Ayda Ne Duruma Geldi?

Servisin ana sayfasında yazdığı üzere şu anda 1,375 FriendFeed kullanıcısı tarafından kullanılıyor ve şimdiye kadar 22,700 kişiyi ispiyonlamayı başarmış Bu kadar kişiyi bulmak için de 300,000′den fazla defa mekanizmasını çalıştırmış ve raporlar üreterek kullanıcılara bırakan kişi bulduğu zaman e-postalar yollamış. Eğer FriendFeed satılmadan revaçta olduğu zamanlarda çıkarmış olsaydım sayıların en az dörde katlanacağına da eminim. Ama ne yazık ki Facebook, FriendFeed takımını satın alıp siteyi ölüme terkettikten sonra yabancı kullanıcıların %90′ı kullanmayı bıraktı. Buna rağmen yabancılar tarafından daha çok tercih edilen bir servis.

Son Olarak

Logosu biraz kanlı olmuş, vahşey içeriyor diyenler var ama idare edin o kadarını da artık Yaptığım diğer FriendFeed uygulamalarını buradan görebilirsiniz.

FFEED PINKODU Mesajınız.

Kullanımı oldukça basit olan ffsms’in kullanım ücreti ise standart bir Turkcell hattına bir SMS atmakla aynı fiyatta. Üstelik AVEA ve Vodafone’un “her yöne ücretsiz sms” paketlerinde promosyon kısa mesaj hakkınızı kullanabiliyorsunuz. Tek yapmanız gereken sisteme giriş yapıp PIN kodunuzu almak.

Türkiye’de çalışmasının yanı sıra ABD‘de de “88147″ numarasına kısa mesaj atılması suretiyle standart ücretle çalışıyor. Bunu da uygulamayı çıkardıktan birkaç gün sonra açtık. Çok yakında da İran‘da bu uygulamayı açacağımızın sinyalini buradan verelim Bu arada İran‘da hâlâ birkaç ay önceki seçimlerdeki iletişim sansüründen dolayı FriendFeed, Facebook, Twitter gibi daha bir çok ağa erişimin yasaklı olduğunu hatırlamakta yarar var.

Sistemde hem Türkçe hem İngilizce arayüz var ve yardım bölümünde detaylı olarak sistemi kullanmanın incelikleri anlatılıyor. Bir önemli nokta daha FFSMS taşıyla üç kuşu aynı anda vurabileceğiniz FFSMS ile FriendFeed’e gönderdiğiniz girdileri, Yardım bölümünde açıklanan şekilde Twitter‘a gönderebilir, Twitter’dan da Facebook hesabınıza aktarabilirsiniz.

Şimdiden FFSMS’in 345 kullanıcısı var ve bu kullanıcılar toplamda 418 kısa mesajı FriendFeed’e sayemizde ulaştırmışlar. Gerçekten gurur verici olduğunu söylemeliyim. Soracak olabilirsiniz: “3G geldi, her yerde internet var, niye bu projeyi yaptınız?” diye, cevaplayalım “Her yerde 3G yok, her ülkede de 3G yok, herkesin 3G’li telefonu da yok, her yerde internet de yok” .

Umarım erişilebilirliğin ve ücretsiz bir hizmetin hakkını vermişizdir Denemenizi öneririm.

Yeni projemiz ffScheduler.com yine bir FriendFeed projesi. Ne işe yarıyor? FriendFeed’e zamanlanmış yazılar göndermenizi sağlıyor. Örneğin gece ffScheduler‘a girip bir zamanlanmış post ayarlıyorum ve sabah 08:00′da bunu göndermesini istiyorum. Ben sabah 10:00′da uyandığımda tam 08:00 de o post, hesabıma gönderilmiş oluyor

Projenin alt yapısını ben kodladım, tasarımını ise Hüseyin Mert giydirdi.

ffScheduler’e Avrupa’nın en büyük AVM’lerinden biri olan Cevahir İstanbul sponsor oldu. Kendilerine yine buradan da destekleri için teşekkürü borç bilirim.

İşte başlıca özellikleri:

• Kullanıcıların şifreleri ve  remote key (uzak anahtarları) gerekmiyor. OAuth sistemi ile friendfeed hesaplarını kullanarak tek tıkla sistemin anında içindeler!
• Zaman dilimi ve tarih/saat gösterim biçimini seçme var, böylece farklı ülkelerden kullanıcılar olmasını destekliyoruz.
• Yazılara 20′şer tane müzik (mp3) ve resim URL adresi ekleyerek postlarınızda görünmesini sağlayabiliyorsunuz.
• Yazınıza ilk yorumu yine kendiniz otomatik ekletebiliyorsunuz.
• Birden çok odaya gönderme seçeneği var.
• İstediğiniz yılın istediğiniz ayının istediğiniz gününün istediğiniz saatinin istediğiniz dakikasına gönderimi programlayabiliyorsunuz, tek şart,geriye dönük ayarlayamıyorsunuz
• Friendfeed ayarlarından twitter’a gönderme seçeneğini otomatik seçili yap işaretlerseniz aynı post twitter hesabınıza da düşer. Twitter uygulaması da var ffScheduler’ın: twuffer. Ama bizimkisi bir taşla iki kuş vurur.

İlk 48 saatte neler oldu?

• 350 kişi uygulamayı kullanmaya başladı! Büyük ihtimalle 48 saatte en hızlı büyüyen uygulama rekoruyuz.
• Türkçe duyuru 200 beğeni, İngilizce duyuru 150 like aldı.
• 200 zamanlanmış gönderi yapıldı, mesela şu an 30 tanesi ileri bir tarihte gönderilmeyi bekliyor
• Bir yabancı kullanıcımız, ffScheduler nasıl kullanılır (youtube) videosu çekti, biz de projenin ana sayfasına yerleştirdik Gerçekten en beğendiğim kısım bu oldu.
• Bir çok Türk ve yabancı kullanıcı denemeye devam ediyor, biz onları buradan tahmini olarak takip ediyoruz.
• Şu yabancı bloglarda yazıldı: feedmyapp (ingilizce), listio (ingilizce), polar bear blog (japonca), live.hackr (almanca) tutto volume (italyanca), orangeinks (ingilizce), blog360gradi (italyanca), geekisimo (italyanca), codigogeek (ispanyolca) bitelia (ispanyolca), web kaynakci (türkçe) ve ben (türkçe). Büyük ihtimalle gözden kaçanlar olmuştur Mutluluk verici!
• Google “ffscheduler” araması şu an 3.290 sonuç veriyor.
• 1.700 tekil hit, 5.000 sayfa gösterimi yaptı. Siteye giren ortalama 3 dk geziyor. FriendFeed gibi dar bir alandaki uygulama için çok güzel bir rakam bu.

Peki ne yapılabilir bununla?

• Bir postun istediğiniz saatte görünmesini sağlayabilirsiniz.
• Doğum günü kutlayabilirsiniz.
• Lansman yapabilirsiniz. (örneğin biz ffscheduler lansmanını ffscheduler ile yaptık)
• Yorum gelmesi beklentisinde olduğunuz sorularınızı insanların daha yoğun kullandığı saatlerde sorabilirsiniz.
• Bir sınav, çekiliş vb sonuçlarını belli bir saatte ilan edebilirsiniz.
• …
• Hayal gücünüzle çoğaltılabilir.

Eksik kalan yanları

• Türkçe dil desteği koymadık, sadece İngilizce var, sonraki projede ikisi de olacak.
• Resimlerde hareketli GIF’leri koyabiliyorsunuz fakat hareket etmiyorlar FF’e düştüklerinde.
• Müzik URL’lerini doğru yazmazsanız ff’de yine de bir player oluşturuyor her URL için, ama play dendiğinde not found (bulunamadı) hatası veriyor.
• Geriye dönük post ayarlayamıyorsunuz. (niye olsun ki zaten)
• Zamanlanmış yorum atamıyorsunuz. (gerekli olmadığını düşündük)
• Bazı arkadaşlar postun altındaki “from ffScheduler” (ffScheduler hizmetinden) yazısı görünmese iyi olur dediler, ne yazık ki teknik sebeplerden ötürü mümkün değil, ayrıca spammerların önüne geçmek için en iyi yol gibi görünüyor.

Görüşüm:

• Yurt dışında twitter uygulamaları milyon dolarlarca dolar yatırım alırlarken, biz yazının başında bahsettiğim gibi sosyal medyada adını daha çok duyurmak isteyen bir AVM’yi sponsor bulabildik ancak. Bunun nedeni Türkiye’nin henüz sosyal medyaya çok da hazır olmaması gibi görünüyor. Yurt dışına açılabilirdik ama henüz bilinen ve yatırım alan bir friendfeed uygulaması “yok”.
• Sonraki uygulamalarımda sponsor/yatırımcı bulabilmek umudundayım. Umarım bunları boşa yazmıyoruzdur!
• Ülkemiz genç girişimcilere ve yenilikçilere daha çok yatırımda bulunmalı. Evet günümüz şartları uygun değil, melek yatırımcılar sayıca gerçekten çok az fakat ileride bir gün bu dileğim umarım gerçek olur, gençlerimizle “parlarız”!

ffScheduler: Yarının postunu yarına bırakma!

(“Bugün ne öğrendim” konseptine bir süre ara verdim, vereceğim de. Projelerle yoğun şekilde ilgilenmekten pek vakit ayıramıyorum. Sağlıcakla kalın)

Birkaç gün önce kodlama kararı aldığım ve doğrudan planlayıp işe başladığım FFSummary güzel bir uygulama oldu. Uygulamada friendfeed hesabınıza düşen bütün girdiler içinde günlük, haftalık, aylık en popüler olanları e-postanıza bildirim olarak alabiliyorsunuz. Birkaç gün içinde kişi, kişi listesi ve gruplara özel bildirim seçeneklerini de ayarlayacağım. İleriki planlarımdan biri de aynı veriyi kullanıcıya RSS Üzerinden sunabilmek. Asıl bu, büyük özelliği olacak.

İşin ilginç yanı ise ben uygulamayı bitirdikten sonra beta testleri yaparken Friendfeed’in bu servisi resmi özellik olarak kendi içinden sunmaya başlamış olmasıydı Biraz sinirlerim bozuldu ama bu proje ile OAuth ve FriendFeed API konusunda iyi bir know-how sahibi oldum. Beni mutlu etmek isterseniz buradan giriş yaparak, “yerli malı yurdun malı, herkes onu kullanmalı” sözünün hakkını vermiş olursunuz

Ha bu arada daha önce yaptığım friendfeed uygulamalarına göz atmak isterseniz: FFBlockr, ffOldAvatars.

1-2 hafta içinde yeni bir uygulamayla karşınızda olmak üzere.

Son zamanlarda spam, phishing, dolandırıcılık amaçlı açılan twitter hesapları gerçekten sosyal medyada güvenlik sorunlarını gündeme taşımış olmalı ki twitter böyle ilginç bir uygulamaya imza atma ihtiyacını hissetti.

Peki bu ‘onaylanmış hesap’ sıfatı ne demek olacak? Twitter profilinde belirtilen siteye eğer kişi twitter profil linkini koyarsa profilin en üstünde soldaki resimde görülen “verified account” seal’i çıkacak ve hesap güvenilir sayılacak(mış).

Twitter yönetimi bu konuda hedef aldıkları profillerin ajanslar, atletler, büyük firmalar, vs. olduğunu söylüyor. Fakat bu durumda yine de güvenlik problemleri çözülebilmiş olmayacak. Aksine, kanımca, sahte olarak açılmaya devam edilen twitter hesapları, yine bir şekilde otomatikleştirilerek açılmaya devam edilecek. Uygulamanın bu yaz ortalarına veya sonlarına doğru başlaması bekleniyor.

Kaynak: http://mashable.com/2009/06/06/twitter-verified-accounts/

Peki ffOldAvatars ne işe yarar? FriendFeed kullanıcılarının hesaplarına yükledikleri eski profil resimlerini görebilmelelerine yarıyor. Mesela benim ahmetalpbalkan kullanıcı adlı hesabıma daha önce yüklenmiş fotoğraflar burada. Başka kullanıcıların da ilginç ilginç resimleri görülebiliyor. Ana sayfaya da ufak bir galeri koyduk ilginç resimlilerden, sayfayı yeniledikçe değişip duruyor

Bu projenin de alt yapısını ben kodladım, Hüseyin Mert de arayüzünü tasarladı. Güzel oldu kanımca, eğlenceli oldu. Hatta size hemen kullanım istatistiklerini açayım.  14 gün sonunda toplam 3850 defa kullanılmış. Bu tip servislerin asıl kullanıldığı zaman, duyurulduğu, bloglara düştüğü zaman oluyor. Rekorunuzu o zaman kırıyorsunuz. Esasında tecrübelerime dayanarak söyleyeyim, çoğu Web 2.0 servisinin sadece ana sayfası müthiş hit alır, iç sayfalara, üyeliğe ziyaretçilerin %90′ı hiç bulaşmaz bile. Bu da Web 2.0 Servislerinin, Araçlarının kötü kaderi diyelim. mySchoolog‘da ben de yaşamıştım, duyurduğumuz zaman günde 2000 kişi girerdi, şimdi ayda o kadar ziyaretçi yok.

Neyse, konuyu dağıtmadan bu aralar yine Hüseyin’le bir servis üzerinde çalışıyoruz, çok yakında açıklayacağız. Yine FriendFeed kullanıcılarını hedefliyoruz ama bu defa daha çok kullanılacak ve sadık kullanıcıları olacak bir uygulama olacak. Umarım bu FriendFeed üzerine tasarladığımız son araç olur Ama hakkını yemeyelim; FriendFeed takımıyla bu aralar iyi ilişkiler kuruyorum, sistemlerinde bug’lar bulup bildiriyoruz, beraber çözüyoruz, API grubunda sorular soruyor-cevaplıyoruz, eğlenceli nitekim.

 SONUNDA!

Derneğimizi Kurduk! Değişime hazır olun.

Ankara’daki ekibimizle kıvılcımlandığımız hareket, çok yakında tüm Türkiye’de sesini duyurmuş olacak!

Bundan sonra BLOG Kavramı Türkiye’de çok farklı bir boyuta taşınıyor. 

İşte birkaç amacımız:

• Blog kavramının Türkiye’de kazanacağı yeni anlam
• Blog yazarlarına yönelik toplantılar, seminerler, etkinlikler (buluşmalar, piknikler) düzenlenmesi
• İnternet üzerindeki “sansür”lerinin engellenmesi
• Türkiye’deki blogların Dünya çapında kalite bakımından daha iyi sıralarda yer alması
• Halkın ilgilendiği blogları takip ederek blog’u bir bilgi kaynağı olarak kullanması
• Blog yazarlığına dair eğitimler
• Blog sözcüğünün Türkçe karşılığı bulunması
• Blog yazarlarının gelecekteki kazanacağı itibarın yerini bulması (yarın bloglar, köşe yazılarından çok daha fazla okunur olacak)
• Devlet erkanı gözünde blog yazarlığı kavramının ve kalem gücünün temsil edilmesi.

Şimdilik Yönetim Kurulundakiler

• Erkut Ergenç – Başkan
• Fatih AKTÜRK - Blog ve Sosyal Ağlardan Sorumlu Genel Başkan Yrd. (Genel Başkan Vekili)
• Ömer KARAPINAR - Teşkilatlanma ve Organizasyondan Sorumlu Genel Başkan Yard.
• Hüseyin MERT - İnternet Sitelerinden Sorumlu Genel Başkan Yrd.
• Hamdi KAVAK - Sponsorluklardan Sorumlu Genel Başkan Yrd.
• Halime ÇİÇEK - Tanıtım ve İletişimden Sorumlu Genel Başkan Yrd.
• Ahmet Alp BALKAN –  Üniversitelerden Sorumlu Genel Başkan Yrd.
• Mücahit YILMAZ - Eğitim ve Dış İlişkilerden Sorumlu Genel Başkan Yrd.
• Barış Ünver – Genel Sekreter

Çok yakında derneğe ÜYELİK alımları da başlayacaktır Bizi izlemeye devam edin.

İşte bu sebeptendir 5 gündür bloga yazamıyorum. Servisi açmak üzereyiz (belki siz bu satırları okurken açtık bile) ve büyük ihtimalle ilk açtığımızda çok ciddi alt yapısal problemlerle karşılaşacağız. Ona rağmen biraz hızı düşürerek yine sonuçları kullanıcılara ulaştırmayı planlıyoruz.

Sistemin kodlamasını ben yaptım, arayüz ise Bilkent Bilgisayar 2. sınıftan bir arkadaşım Kaan Şengül‘e ait. Proje, hayalimdeki görüntüsüne ulaşmış durumda ve bundan gayet memnunum. Programlama süresince kahrımızı çeken arkadaşlara, beta testerlara ve tüm meraklı arkadaşlara buradan kucak dolusu teşekkürler yolluyorum.

Açıldıktan sonra gelen düzenleme: Şanssızlık sonucu projeyi duyurduktan sonra 20 saat boyunca nete giremedim ve 150 kişilik bir kuyruk oluşmuş sistemde, üstüne (utanmaz, lanet olası ve benim yazdığım sistem) hiç çalışmaya tenezzül bile etmemiş. 20.00 da bilgisayarın başına oturdum 08.00 da kalkacağım ve büyük ihtimal bitmemiş olacak bu işlem. İnşallah yabancılara karşı alnımızın akıyla çıkacağız bu işten. Gönülden inanıyorum. Kuyruktaki yığılmayı önlemede yardım eden Yusuf Yıldız, Özer Wrzl, İbrahim Uzun, Yasin, Muhammet Sevim ve Burak Budak’a çok teşekkür ediyorum. Hepsi de serverlarını seferber ettiler, umarım en kısa sürede biter artık şu iş.

Yine buradan bloklanmış kişiler arayüzünde gösterilen intikam araçları fikri ve bütün gece İngilizce hatalarımı düzelttiği için için Deniz Oktar’a, servisin logosunda katkıda bulunduğu için Numan Arda Çebi’ye, servisi duyurup ilgilendiği için Erhan Erdoğan’a özel teşekkürlerimi de iletiyorum.

Okuyabildiyseniz gözleriniz hala sağlam demektir

Evet yukarıda logosunu görmekte olduğunuz projeyi bugün hayata geçirmiş bulunmaktayız. Mücahit Yılmaz‘ın fikri olan sistemi ben kodladım, Hüseyin Mert tasarladı. bu da o servisle üretilmiş bir resim oluyor. serviste istediğiniz yazıyı ünlü web sitelerinin logolarıyla yazıyorsunuz, sonra isterseniz bilgisayarınıza kaydediyor, isterseniz de twitter, facebook, friendfeed gibi ortamlarda kolayca paylaşabiliyorsunuz. Keyfini çıkarın!

Azerbaycan Türkçesi, Özbek Türkçesi, Türkmen Türkçesi ve Tatar Türkçesiyayınları latin alfabesi ile yapılırken, Kazak ve Kırgız Türkçelerindekihaberler Kiril alfabesinde, Uygur Türkçesindeki haberler ise Arap alfabesinde yer alıyor.

Bilindiği gibi Tataristan’da resmi alfabenin Kiril olmasına rağmen Tatar Türklerinin Latin alfabesindeki direnişi uzun yıllardır sürüyor. TRT’nin de Tatar türkçesi’ndeki yayınını Latin alfabesi ile yapması dikkat çekiyor. Kırım Tatar Türkleri ise hali hazırda Latin alfabesi kullanıyor.

50 ülkenin kullandığı 30 farklı dilde hazırlanan web yayınlarını başlatan TRT, farklı dillerde yayın yapmada 47 farklı dil ile Voice Of America, 45 dil ile Çin’in China Radio’su, 33 dil ile Voice Of Russia ve 32 farklı dil ile BBC World Service’in ardından 30 farklı dille dünyanın 5. büyük medya kuruluşu oldu.

İşte TRT’nin desteklediği diller:

Türkçe Shqip        عربي        AzӘrbaycan        Bosanski
БЪЛГАРСКИ     中 文     Hrvatski     دری
English     Français     ქართული     Deutsch
Ελληνικά     Magyar     Italiano     Қазақша
Кыргызча     МАКЕДОНСКИ     پښتو     فارسی
Romana     Русский     Srpski     Español
Tatarça     Türkmençe     اردو     O’zbekcha ئۇيغۇرچە     

[Kaynak]

Hemen bir kaç link vereyim, tam olsun.

Kocaeli: Belediyemiz sağ olsun çok kaliteli kameralar olmasa da bir kaç tane kamera koymuş. Sadece IE. Niye başa yazdım, tahmin etmek çok zor olabilir

İstanbul: Aşkların şehri Belediyeniz sağ olsun Turistik panorama kameralarının yanında canlı Trafik kameraları da var. İkinci seçenek daha güzel olabiliyor kimi zaman, fakat ben kavşak değil Kız Kulesi izlerim diyorsanız birinci seçeneğe alalım sizi.

Ve diğerleri için, LiveFromTurkey  ve WebCam-TR zaten bizim için hazırlanmış. EarthCam‘da da Türkiye’den bir çok kamera var. ODTÜ’nün METUCAM’da ODTÜ’den görüntüler içerirken (bunu niye verdim bilmiyorum) bunların işinizi görebileceğini düşünerek keyifli hasret gidermeler diliyorum. En sağlıklı IE‘de izlenir bunlar.

Geçen sene tanıttığım NePisirsem sitesinde bir çok yemek tarifini barındırıyor. En güzel yanlarından bir tanesi elinizdeki malzemeye göre yemek tarifi arama diye düşünüyorum Çıkıp malzeme almaya üşenen çalışan hanımlar için güzel bir fikir gibi görünüyor olsa gerek. Sade, hoş, bol içerikli bir site olmuş. Ramazan için spesyal bir içerik yok.

2) Yemek.Name

Devletşah Özcan‘ın çıkardığı aylık Yemek.Name yemek kültürü dergisi gerçekten ilgi çekici. Dergide ramazana özel spesyaller de hazırlanmış. Zaten dergi, tasarımıyla bile tadından yenmiyor. İç Pilav ve Erzurum çorbası benim ilgimi çekti. Gerçi bugün oruç da tutamadım ama şuan karnım aç. Ne desem az, güzel bir dergi. Sitesinde eski sayılarına da ulaşabilirsiniz. PDF ve EXE formatlarında indirilebiliyor. Doğrudan tarayıcıyla gezemiyoruz, keşke bu kadar zahmetli olmasaymış. PDF de zipin içinde

3) Lezzet Online

Gördüğüm kadarıyla Doğan Burda yapımcılığın bir ürünü olan Lezzet.com.tr normal bir yemek sitesi. Tarifler yelpazesi geniş gibi görünüyor. Fakat dünya mutfakları, malzeme ve yemek adına göre özelleştirilmiş arama fonksiyonu mevcut. Her ne kadar sitesi 1999′dan kalma gibi görünse de içerik önemli bizim için. Ramazan için özel bir şey göremedim ben. Mekan, ürün tanıtımları var.

4) Yemek İçmek

Sofra A.Ş. tarafından kurulmuş Yemek İçmek, gerçekten güzel bir servise benziyor. Sadece yiyeceklerle değil, içecek tariflerini de barındırıyor. Meyve sularından alkollülere, kokteyllere, geniş bir yelpazesi var. İpuçları, kategorilendirilmiş tarifler ve faydalı – ansiklopedik bir çok bilgi de burada bulunuyor. Makaleler, her güne özel hazır yemek menüsü gibi güzel özellikleri var. Fakat ramazan’a özel bir hamleleri yok.

ReadWriteWeb’de gördüğüm bir yazı ilgimi çekti. Yazıda Asya’daki sosyal ağlar facebook’u nasıl tercih etmediği ve kendi ağlarını kullandıkları görünüyor. Ben de oturup biraz araştırayım dedim ve çarpıcı sonuçlara ulaştım. İşi sayısal verilere dökecek olursak dünya çapında bazı sosyal ağların aktif kullanıcı sayısı şöyle sıralanıyor.

1. QQ (Çin) 1997 300 milyon
2. Facebook (ABD) 2004 100 milyon
3. Myspace (ABD) 2003 80 milyon
4. Mixi (Japonya) 2004 14 milyon
5. Cyworld (G.Kore) 1999 20 milyon

Listenin devamına da bir grafik ekleyerek bir kaç noktaya dikkat çekmek istiyorum:

Görüldüğü gibi Asya ülkeleri, deyim yerindeyse, Facebook’a iyi bir posta koymuş. Demek ki yönetim şeklinin hala insanlar üzerinde bu denli aktif olabilmesi globalleşmenin de önüne geçebiliyor. Alexa sıralarına bakarsanız Çin’in arama motoru Baidu, Google‘a rakip. Çin’de Google 8. veya 9. sırada yer alırken, Baidu 1., QQ ise 2. sırada yer alıyor. Ayrıca Çin, Japonya gibi ülkelerde last.fm, Youtube, Flickr servislerine Pandora.tv, Naver, Melon büyük ve güçlü alternatifler var.

Biz yine Facebook‘umuzu kullanmaya devam edelim. Çekik gözlü vatandaşlarla irtibat kurmak zor olabilir.